Jongeren aan zet: zo werkt respect bij JOU Utrecht
Week van Respect
Tijdens de landelijke Week van Respect zetten duizenden organisaties en professionele opvoeders door heel Nederland zich in om jongeren te inspireren en activeren zelf bij te dragen aan een respectvolle samenleving. In deze serie delen we een aantal inspirerende verhalen van hoe deelnemende organisaties hun Week van Respect vormgeven: met welke activiteiten hebben zij gekozen de Week invulling te geven, waarom past deze invulling bij hun jongeren, met wie hebben zij samengewerkt en wat hebben ze geleerd van deze editie?
Lees deze keer over hoe JOU Utrecht respect bespreekbaar maakt: jongeren als experts!
Bij JOU Utrecht is respect geen tijdelijk thema, het zit verweven in het dagelijkse jongerenwerk. Stafmedewerker Janneke Ebben vertelt hoe hun aanpak werkt: “Respectvol samenleven ís ons werk. Elke dag opnieuw.”
JOU Utrecht werkt met jongeren van 10 tot 23 jaar, in buurthuizen, op straat, online én op scholen. Het contact is altijd persoonlijk, laagdrempelig en op het terrein van jongeren. “Ons eerste doel is: contact leggen. Daarna volgt de rest.” Dat maakt het werk flexibel: soms is er alleen behoefte aan een praatje, soms aan een steuntje in de rug bijvoorbeeld over wat respectvol gedrag eigenlijk betekent.
“Respectvol samenleven ís ons werk. Elke dag opnieuw.”
Respect in de praktijk: beginnen waar jongeren zijn
Voor de Week van Respect ontvingen Janneke en haar collega’s een aantal RespectHoodies van Respect Foundation, waarmee ze op de scholen waar ze aanwezig zijn aan de slag gingen. “Gadgets werken. Zo simpel kan het soms zijn,” zegt Janneke lachend. Ze kregen hoodies met het woord ‘respect’ erop en een bijpassende activiteitenkaart. Jongerenwerkers pasten de activiteit aan naar wat bij henzelf en wat bij de leerlingen paste en zo ontstonden er verschillende activiteiten:
Een gymnasium in Utrecht
Op het gymnasium zette ze een stembus neer. Deze werd door de leerlingen gevuld met honderden briefjes. De docent met de meeste stemmen kreeg van de leerlingen de ‘verdiende’ hoodie!
De vmbo-school
Daar ging het heel anders. “In de pauze riepen ze: ‘Wie verdient ’m?’” Het werd een spontaan, luidruchtig, vrolijk moment met de hele school.
Jongeren als experts van respect
Het viel Janneke op hoe helder jongeren kunnen verwoorden wat respect voor hen betekent: “Ze willen vooral dat mensen hen positief en normaal benaderen. Even vragen hoe het gaat. Een beetje interesse. Dan is respect er al gauw.” En jongeren herkennen het ook bij elkaar en bij docenten. De redenen die leerlingen gaven om iemand te nomineren waren eigenlijk heel simpel: “Hij praat gewoon aardig”, “Zij luistert echt.”
De kracht van samenwerking
De Week van Respect geeft aanleiding tot samenwerken en het bouwen van een netwerk rondom dit thema. Zo had Janneke dit jaar extra veel contact met de gemeente, omdat die, als RespectGemeente, ook duidelijk uitsprak dat er in de stad opnieuw aandacht nodig was voor respectvol gedrag. “We moeten echt weer als stad met elkaar uitstralen dat we respectvol met elkaar omgaan.” Ook leverde JOU jongerenwerkers als gastsprekers aan om via hun persoonlijke verhaal in gesprek te gaan met jongeren en verbonden ze samen met FC Utrecht de al bestaande workshop Zij aan Zij Respect aan in de Week van Respect.
“Die workshop met FC Utrecht staat al langer: jongeren krijgen kaartjes met plaatjes te zien en leggen samen kaartjes neer met situaties van minst erg naar ergst, en praten erover. “Dat gesprek op zich is al genoeg. Dat ze ermee bezig zijn, dát is winst.”
Wat bracht de Week van Respect?
Volgens Janneke vooral één ding: “Het werkt aanjagend. We doen dit werk elke dag, maar door zo’n week krijgt het extra aandacht en zichtbaarheid.”
Tip voor andere organisaties
Janneke heeft een duidelijke tip voor collega-organisaties: “Maak respect laagdrempelig en vraag het vooral aan jongeren zelf. Ze hebben zó veel ideeën en meningen, geef ze de ruimte om expert te zijn.” Geen belerende toon, geen zware opdrachten. Begin klein: een gesprekje, een oefening of een vraag. “Als je jongeren de kans geeft, vertellen ze je precies wat zij belangrijk vinden.”
“Maak respect laagdrempelig en vraag het vooral aan jongeren zelf. Ze hebben zó veel ideeën en meningen, geef ze de ruimte om expert te zijn.”
———
Sinds 2006 organiseert Respect Foundation de jaarlijkse nationale bewustwordingscampagne Week van Respect. Met deze campagne bereiken we jaarlijks ruim 800.000 jongeren! Meer informatie over de Week van Respect? Ga naar weekvanrespect.nl.
