RespectGemeente Nissewaard zet met rolstoelbasketbal respect in beweging!
Week van Respect
Tijdens de landelijke Week van Respect zetten duizenden organisaties en professionele opvoeders door heel Nederland zich in om jongeren te inspireren en activeren zelf bij te dragen aan een respectvolle samenleving. In deze serie delen we een aantal inspirerende verhalen van hoe deelnemende organisaties hun Week van Respect vormgeven: met welke activiteiten hebben zij gekozen de Week invulling te geven, waarom past deze invulling bij hun jongeren, met wie hebben zij samengewerkt en wat hebben ze geleerd van deze editie?
Lees deze keer over: hoe RespectGemeente Nissewaard met rolstoelbasketbal respect in beweging bracht op middelbare scholen.
Sinds 2021 is gemeente Nissewaard aangesloten als RespectGemeente. Jaarlijks organiseren zij activiteiten zoals gastgesprekken met de burgemeester, wethouders en gemeenteambtenaren en vele scholen vragen de RespectBox aan. Ieder jaar wordt geprobeerd weer nieuwe verbindingen te leggen en samenwerkingen aan te gaan.
Adriaan Spaans, combinatiefunctionaris inclusief sporten, ontmoette John van der Meer vier jaar geleden op een school: “Daar zag ik wat hij deed en dacht: wat gaaf! Jou wil ik dolgraag ook op onze middelbare scholen voorstellen.”
John was sportdocent toen zijn leven in 1996 ingrijpend veranderde door een auto-ongeluk. Hij liep een gedeeltelijke dwarslaesie op en ging een lang revalidatietraject in. Sinds zeven jaar is hij weer sportdocent, nu voor (S)Cool on Wheels, het voorlichtingsproject van Fonds Gehandicaptensport. Hij bezoekt scholen en geeft daar rolstoelbasketbalclinics om zijn verhaal te vertellen, jongeren actief te laten ervaren en ze levenslessen mee te geven.
Sinds die ontmoeting nodigt de gemeente John uit tijdens de Week van Respect. In 2025 bezocht hij vijf scholen en bereikte zo 350 leerlingen. De activiteit sluit goed aan bij jongeren, vertelt Adriaan: “De combinatie van het verhaal van John en het zelf ervaren past goed. De groep luistert en spreekt niet alleen over de negatieve kant van het in een rolstoel bewegen, maar ervaart ook door te doen en plezier te maken dat het leuk kan zijn.”
“De combinatie van het verhaal van John en het zelf ervaren past goed. De groep luistert en spreekt niet alleen over de negatieve kant van het in een rolstoel bewegen, maar ervaart ook door te doen en plezier te maken dat het leuk kan zijn.”
In gesprek en actief aan de slag
Adriaan legt uit: “De activiteit begint in het klaslokaal waar John zijn persoonlijke verhaal vertelt. John is heel open. Leerlingen mogen hem onderbreken en vragen stellen, en dat doen ze ook. Hij vindt het belangrijk om zijn verhaal te delen en prikkelt jongeren door hen dingen te laten ervaren. Zo zegt hij: ‘Jullie zitten nu allemaal lekker op de stoel, ga eens staan… en ga nu weer zitten. Niemand hoefde jullie te helpen, maar ik heb tien jaar lang moeten wachten tot iemand mij uit bed tilde om naar de wc te gaan.’ Op die manier maakt hij jongeren bewust van wat het betekent om je mobiliteit te verliezen. Het is soms confronterend, maar juist daardoor ontstaat echte bewustwording.”
Daarna verplaatst de groep zich naar de gymzaal. John legt uit hoe een rolstoel werkt, hoe je veilig zit en neemt de regels door. De jongeren sprinten naar de overkant, draaien in de stoel en proberen elkaar aan te tikken. Wanneer iemand uit de rolstoel valt, moeten ze alleen met hun handen proberen weer in de stoel te komen. “Dat zijn worstelingen waar mensen dagelijks mee te maken hebben.”
John sluit af met een belangrijke boodschap: “Waardeer je gezondheid. Het is niet vanzelfsprekend dat je ’s ochtends wakker wordt of het eind van de dag haalt, dus wees er zuinig op.”
Waarom organiseren jullie deze activiteit binnen de Week van Respect?
Het antwoord op deze vraag komt van wethouder Jeroen Postma (sport, zorg, welzijn). “Het is een stukje bewustwording. Jongeren leren dat het heel gewoon is dat er mensen in rolstoelen zitten en misschien extra hulp nodig hebben, maar ook gewoon aangesproken willen worden. Dit past bij het landelijke inclusiviteitsthema waar we ook als gemeente Nissewaard aan werken, zodat iedereen écht mee kan doen. Het mooie van Week van Respect is, dat het bijdraagt aan jongeren inspireren en activeren om zelf bij te dragen aan een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt. Want alleen samen kunnen we dit doel bereiken.”
“Het mooie van Week van Respect is, dat het bijdraagt aan jongeren inspireren en activeren om zelf bij te dragen aan een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt. Want alleen samen kunnen we dit doel bereiken.”
Elke ontmoeting is een kans
Adriaan vertelt dat de clinics niet alleen effect hebben op jongeren, maar ook voor bijzondere ontmoetingen zorgen. “Tijdens één van de clinics kwam onverwacht een vader in een rolstoel binnen. Hij had zich niet aangemeld, maar had gehoord dat de clinics plaatsvonden en wilde graag kijken. Supertof natuurlijk. Ik ben meteen naar hem toe gegaan en heb een praatje gemaakt. Hij vertelde dat hij door een motorongeluk immobiel was geworden, maar dankzij revalidatie weer zo mobiel mogelijk is. Hij doet nu zelfs aan topsport handbiken en begeleid mensen die in een revalidatietraject zitten om mee te doen aan de handbike battle in Oostenrijk. Zo werd de rolstoelbasketbal-les direct praktijk voor de leerlingen. Voor de gemeente ontstond er bovendien een nieuw contact met iemand die veel doet voor mensen in revalidatie.”
Terugblik en vooruitkijken
“De activiteit is al jaren een groot succes,” vertelt Adriaan. “We hopen volgend jaar nog een school toe te voegen en uiteindelijk alle voortgezet onderwijsscholen in het programma te hebben, zodat we deze activiteit, zolang het lukt, structureel kunnen opnemen vanuit de gemeente.”
Tip voor andere organisaties
“Vraag John ook bij jullie op school of in de gemeente, maar in de Week van Respect blijft hij van ons 😉.”
———
Sinds 2006 organiseert Respect Foundation de jaarlijkse nationale bewustwordingscampagne Week van Respect. Met deze campagne bereiken we jaarlijks ruim 800.000 jongeren! Meer informatie over de Week van Respect? Ga naar weekvanrespect.nl.
